دات نت فریمورک | .Net framework

دات نت فریم ورک

یک فناوری نرم‌افزاری است که بر روی تمامی ویرایش‌های سیستم‌عامل ویندوز مایکروسافت قابل اجراست. این چارچوب شامل مجموعه‌ای از زبانهای برنامه نویسی است که سی شارپ و ویژوال بیسیک مهمترین آنها می‌باشند.


دات نت فریم ورک چیست؟

دات نت ؛ پلات فرم مايكروسافت بمنظور تحقق نظريه نرم افزار بعنوان سرويس است . دات نت يك محيط پياده سازي است كه به كمك آن مي توان اقدام به ايجاد و بكارگيري نرم افزار و نسل جديدي از عناصر موسوم به " سرويس هاي وب " ، نمود. تمامي محصولات اصلي مايكروسافت از ويژوال استوديو دات نت تا ويندوز و نهايتا مجموعه آفيس ، متاثر از پلات فرم فوق شده و خواهند شد . دات نت به پياده كنندگان اين امكان را خواهد داد كه با زبان برنامه نويسي مورد علاقه خود ، اقدام به پياده سازي برنامه ها نمايند. ويژگي ( پتانسيل ) فوق از طريق معرفي CLR) Common Language Runtime)، ميسر شده است . در اين مقاله قصد در بررسي دات نت و پتانسيل ها و قابليت هاي گسترده آن است.

در جولاي سال 2000 ، شركت مايكروسافت در كنفرانس پياده كنندگان حرفه اي (PDC) ، در شهر Orlando ايالت كاليفرنيا ، جزئيات بيشتري از نسل جديد پلات فرم خود ( دات نت ) بمنظور پياده سازي برنامه هاي ويندوز و اينترنت را در اختيار علاقه مندان خصوصا پياده كنندگان نرم افزار قرار داد . محوريت ابتكار فوق ، بر فريم ورك دات نت استوار بوده ونشان دهنده يك پلات فرم مناسب بهمراه كتابخانه هاي كلاس گسترده اي است كه پتانسيل هاي متعددي را در اختيار قرار مي دهد. يكي از نكات قابل توجه در پلات فرم فوق،استفاده از XML و SOAP بمنظور ارتباط بين نرم افزارها ي موجود در اينترنت ( نرم افزارهاي مبتني بر وب ) است . در اين راستا مجموعه اي از محصولات مبتني بر سرويس دهنده با نام سرويس دهندگان Enterprise دات نت، مطرح كه به منزله نسل جديدي از محصولات Backoffice مايكروسافت مي باشند.

فريمورك دات نت ، مدلي كاملا جديد به منظور برنامه نويسي و بكارگيري نرم افزار را ارائه نموده است. بيل گيتس بنیانگذار و رئیس هیات مدیره مایکروسافت - اطلاعات بیشتر در ویکیپدیا فارسی ، در سخنراني خود در PDC ، بدين نكته اشاره داشت كه در هر پنج تا شش سال ما شاهد يك تحول عمده در رابطه با پياده سازي نرم افزار بوده ايم . آخرين موارد در اين زمينه به سوئيچ از DOS به ويندوز در سال 1990 و گذر از پياده سازي شانزده بيتي به سي و دو بيتي ( از ويندوز widows 3.x به ويندوز NT/95) در اواسط دهه 90 ميلادي است.

با معرفي دات نت در PDC ، پياده كنندگان آن را معماري مناسبي براي پياده سازي نرم افزار ( برنامه هاي Desktop و برنامه هاي وب ) مشاهده نمودند . ويژوال استوديو دات نت ، اولين محصول مبتني بر دات نت مايكروسافت بود كه در سال 2001 در اختيار علاقه مندان قرار گرفت . اهميـت دات نت براي مايكروسافت تا بدين حد است كه در سال 2001 ، بيش از هشتاد درصد منابع بخش تحقيق و توسعه اين شركت در رابطه با آن صرف شده است . زبان سي شارپ ، كه زباني جديد براي برنامه نويسي در دات نت است بعنوان زبان استاندارد براي پياده سازي داخلي در شركت مايكروسافت پذيرفته شده است .

دات نت ، پلات فرم مناسب براي آينده

دات نت، اولين پلات فرم طراحي شده از صدر تا ذيل با در نظر گرفتن واقعيتي با نام اينترنت است . دات نت از يك ماشين مجازي خاص در اين زمينه استفاده مي نمايد . ماهيت ماشين مجازي فوق ، بگونه اي است كه از API ويندوز فاصله و در اين رابطه از يك كتابخانه كلاس استفاده مي نمايد كه مي توان به جرات اين ادعا را داشت كه تاكنون نظير آن ، ايجاد نشده است . امكان استفاده از زبانهاي متعدد برنامه نويسي ، وجود خواهد داشت .معماري دات نت ، امكان ارتباط بين زبانها را به سادگي فراهم خواهد كرد .دات نت ، يك رويكرد جديد در رابطه با پياده سازي نرم افزار را مطرح نموده است . نگاه به دات نت ، عمدتا بصورت سيستم هاي توزيع شده است. با استفاده از XML ،امكان اجراي توابع بر روي كامپيوترهاي متفاوت يك سازمان و يا جهان فراهم و جلوه اي زيبا در همياري بمنظور اجراي يك برنامه ، به نمايش در خواهد آمد. از اين منظر ، سيستم ها از سرويس دهندگان تا سيستم هاي بدون كابل ، قادر به اشتراك پلات فرم عمومي يكساني خواهند بود . با استفاده از نسخه هاي دات نت كه براي تمام آنها در دسترس خواهد بود، امكان ارتباط مناسب آنها با يكديگر فراهم خواهد شد. دات نت ، بمنظور طراحي و پياده سازي برنامه هاي سنتي نيز راهكارها و امكانات مناسبي را ارائه تا از اين طريق امكان پياده سازي و بكارگيري اين نوع از نرم افزارها ، به سادگي انجام گيرد . برخي از تكنولوژي ها ي ارائه شده در دات نت نظير فرم هاي ويندوز، تلاشي در اين راستا است .

رویکرد مایکروسافت به وب

هدف مايكروسافت در اين زمينه پيوند بين پلات فرم ويندوز و اينترنت بود. ماحصل تلاش مايكروسافت در اين زمينه ارائه مدل برنامه نويسي Windiws DNA ، بود . در اين راستا مجموعه اي از ابزارها و تكنولوژي هاي مبتني بر اينترنت ، طراحي و ارائه گرديد . ASP ، از اولين تلاش هاي مايكروسافت در اين زمينه است . عملا در اين زمينه ( مطرح شدن اسكريپت ها ي مفسري ) يك برگشت به عقب نسبت به پياده سازي ساختيافته و شي گراء را شاهد بوده ايم . طراحي ، اشكال زدائي و نگهداري چنين كدهاي غير ساختيافته اي مسائل خاص خود را خواهد داشت . ساير زبانها نظير ويژوال بيسيك بصورت موفقيت آميز در رابطه با برنامه نويسي بر روي اينترنت و پلات فرم مايكروسافت استفاده مي گرديد ولي اغلب از آن به منظور ايجاد عناصري كه از طريق ASP ، به خدمت گرفته مي شدند ، استفاده مي گرديد . در اين رابطه تلاش هاي اندكي نيز در جهت ايجاد يك Interface مبتني بر وب بر روي زبان هاي سنتي نظير webclasses در VB ، نيز انجام شد ولي هيچكدام از تلاش هاي فوق ، در سطح گسترده اي مورد استقبال و پذيرش قرار نگرفت . مايكروسافت در صدد حل آشفتگي هاي همراه برنامه هاي ويندوز DNA بود . ويندوز DNA ، تصويري مناسب از يك معماري Three-Tire و مبتني بر COM بود كه تكنولوژي ASP در لايه Presentation ، اشياء Bussiness در لايه مياني و يك Engine بانك اطلاعاتي رابطه اي در لايه Data ، قرار مي گرفت . مفاهيم همراه DNA ،كامل و بي عيب بود اما در زمان استفاده عملياتي چالش هاي خاص خود را بدنبال داشت . پياده سازي عناصر COM ، مستلزم يك سطح مناسب از دانش و مهارت است و مي بايست زمان زيادي در اين رابطه صرف گردد . بكارگيري نرم افزارهاي DNA ، نيز مسائل خاص خود را داشت ( مسائل مربوط به ورژن ، نصب عناصر و عناصري كه با آن مرتبط مي باشند ) .

به موازات تلاش ساير شركت ها در رابطه با ارائه راهكارهائي خاص بمنظور پياده سازي برنامه ها ي وب ، شركت مايكروسافت در صدد برطرف نمودن محدوديت هاي مدل برنامه نويسي DNA گرديد.

تولد دات نت

در اوايل سال 1998 ، گروهي از پياده كنندگان نرم افزار در مايكروسافت ، كار خود را بر روي نسخه اي جديد از IIS ( نسخه چهار) ، به اتمام رساندند كه داراي چندين ويژگي جديد در رابطه با ASP بود .در اين راستا ، قابليت هاي جديدي بمنظور پياده سازي برنامه هاي وب در ويندوزNT ، فراهم گرديد.گروه پياده كننده داراي ايده هاي متعددي براي اعمال اصلاحات جديد بودند . گروه فوق ، كار خود را بر روي يك معماري جديد براي پياده سازي ايده هاي مطرح شده ، آغاز نمود . اين پروژه ، NGWS)Next Generation Window Services) ، ناميده گرديد. پس از ارائه ويژوال استوديو شش ، در اواخر سال 1998 ، تلاش براي ايجاد نسخه اي جديد از ويژوال استوديو در دستور NGWS ، قرار گرفت . گروه COM+/MTS در مدل پيشنهادي خود از يك Runtime ، عمومي براي تمامي زبانهاي استفاده شده در ويژوال استوديو ، استفاده نمودند . تلاش افراد درگير در پروژه NGWS ادامه يافت تا در نهايـت، شركت مايكروسافت در كنفرانس پياده كنندگان حرفه اي (PDC) ، دات نت را معرفي نمود.

مروري بر فريمورك دات نت

فريمورك دات نت ، تمامي لايه هاي پياده سازي نرم افزار را از سطح سيستم عامل به بالا ، تحت پوشش قرار مي دهد. فريمورك فوق، سطحي مناسب وقدرتمند از ارتباط و همبستگي بين تكنولوژي Presentation ، تكنولوژي هاي Component و تكنولوژي هاي Data را ارائه مي نمايد ( نظير اين ارتباط و همبستگي تاكنون در پلات فرم ويندوز مشاهده نشده است) . معماري فوق ، امكان طراحي و پياده سازي برنامه هاي مبتني بر اينترنت و محيط هاي Desktop ، را به سادگي فراهم و نيازهاي هر گروه از نرم افزارهاي فوق را بخوبي جواب مي دهد.

فريمورك دات نت از لايه پائين با عملياتي نظير مديريت حافظه آغاز و به سمت بالا به منظور ارائه اينترفيس هاي برنامه ها و كاربران، دنبال مي شود . در بين لايه ها ، لايه هاي سيستمي ديگر كه هر يك داراي پتانسيل هاي خاصي براي پياده كنندگان مي باشند ، وجود دارد.

CLR) Common Language Runtime)، بمنزله قلب فريمورك دات نت محسوب و Engine لازم بمنظور ارائه قابليت هاي كليدي را ارائه مي نمايد . CLR ، شامل عناصر اساسي ديگري نظير: (Common Type System (CTS ، است. علاوه بر مديريت حافظه ، CLR ، مراجعات به اشياء و عمليات Garbage Collection را نيز انجام مي دهد .

در لايه مياني ، ما شاهد نسل جديدي از سرويس هاي استاندارد نظير ADO.NET و XML مي باشيم .سرويس هاي فوق ، تحت كنترل فريمورك بوده و امكان به كارگيري آنها بصورت جامع و استاندارد در بين تمامي زبانها ، فراهم مي گردد . بالاترين لايه ، شامل اينترفيس هاي برنامه و كاربر است . فرم هاي ويندوز ، روشي جديد به منظور ايجاد برنامه هاي Desktop مبتني بر win32 مي باشند. فرم هاي وب ، يك رابط كاربر مناسب براي برنامه هاي مبتني بر وب را ارائه مي نمايند. سرويس هاي وب ، مكانيزمي بمنظور ارتباط برنامه ها از طريق اينترنت و با استفاده از SOAP ، مي باشد. سرويس هاي وب ، قابل مقايسه با عناصر COM و DCOM بوده با اين تفاوت مهم كه در اين راستا از تكنولوژي هاي متعدد اينترنت ، استفاده مي گردد. فرم هاي وب و سرويس هاي وب ، اينترفيس اينترنت دات نت را تشكيل و پياد ه سازي آنان از طريق بخش ديگري در فريمورك دات نت كه ASP.NET ، ناميده مي شود ، محقق مي گردد .

پتانسيل هاي موجود در هر لايه فريمورك دات نت ، توسط هر يك از زبان هاي سازگار با دات نت ، قابل استفاده خواهد بود. در پايان لازم است به اين نكته اشاره گردد كه در اين رابطه ( فريمورك دات نت ) مي توان از اينترفيس هاي مبتني بر متن ( كاراكتري) نيز استفاده كرد . اين نوع برنامه ها اصطلاحا" Console Application ، ناميده مي شوند .